كارل بروكلمان
234
تاريخ الأدب العربي
وقد زعم هيفننج « 1 » أن ترتيب مواد كتب الفقه عند الحنفية يحاكى ترتيب « المشنا » ، وهي أصل التلمود اليهودي ، وأن الشافعية تابعوا في ترتيب موادهم الفقهية فلاسفة اليونان . كما ظن شبرنجر أيضا « 2 » أن للفلسفة اليونانية تأثيرا في الفقه الإسلامي . انظر في هذا الباب : ا - كتب قديمة : 1 . a . vonkremer , culturgeschichte desislam , bd . i , 470 , 500 2 . e . sachau , zuraelestengesch ichtedesmuhammed onischen rechts , sbwabd , 65 ( 1875 ) 669 / 723 . 3 . a . sprenger , eineskizzederent wicklungsgeschic htedes muslimischengese tzs : zeitschriftfur , vergl . rechtswiss . x , 1 / 31 . 4 . j . goldziher , diezahiriten 3 / 9 ; muh . studienii , 73 / 78 . ب : - كتب أحدث : 1 . c . snouck - hurgronje , mohammedaanschre chtenrechts - wetenschatpinind ischegids 1886 ( verspr . geschr . ii , 231 - 48 ) . 2 . c . snouck - hurgronje , defikhendevergli jkenderechts - wetenschatpinrec htsgel . mag . 1886 ( verspr . geschr . 249 - 64 ) . 3 . c . snouck - hurgronje , ledroitmusulman , inrevuedel ' hist . derel . xxxvii , 1898 . 4 . i . goldziher , fikh , inenc . d . islam , ii , 106 - 111 . 5 . g . bergstraesser , islamxv , 76 - 81 . 6 . g . bergstraesser , grundzugedesisl . rechts , hsg . v . j . schacht . ( lehrbuchd . or . sem . xxxv ) , berlin 1933 . 7 . j . schacht , zursoziologische nbetrachtungdesi sl . rechts , isl . xxii , 207 - 38 . 8 . h . lammens , al - fiqhal - islami , al - masriqxxii , 19 - 33 . 9 . th . w . juynboll , handbuchd . islam . gesetzes , leiden - leipzig 1910 . أحمد تيمور : نظرة تاريخية في حدوث المذاهب الأربعة ، القاهرة 1344 .
--> ( 1 ) انظر : heffening , festschriftkahle , 101 ff . ( 2 ) انظر التعليق رقم 6 في الصفحة السابقة .